Almanya'ya İlk Hafta Yapılacaklar ListesiAlmanya'yaİlkHaftaYapılacaklarListesi

0.–1. gün: Her şeyden önce Wohnungsgeberbestätigung'u alın

Bu belge olmadan kayıt yaptıramazsınız. Wohnungsgeberbestätigung (ev sahibinin taşınma onayı), ev sahibinizin ya da ana kiracının size taşınmanızdan sonraki iki hafta içinde vermekle yasal olarak yükümlü olduğu imzalı bir belgedir (BMG § 19). İçinde ev sahibinin adı ve adresi, taşınılan konutun adresi, taşınma tarihi ve taşınan herkesin adı bulunmalıdır.

En sık yapılan iki hata:

Anahtarı aldığınız gün bu belgeyi yazılı olarak isteyin.

• Kira sözleşmesi bu belgenin yerine geçmez. Birçok Bürgeramt sadece Mietvertrag getirenleri geri çevirir.
• Kiracıdan kiralıyorsanız (Untermiete) belgeyi size kiralayan kişi imzalar — ama bunun için ana ev sahibinden alt kiraya verme izni olması gerekir; yoksa kayıt yaptıramayabilirsiniz.

1.–3. gün: Anmeldung randevusunu resmî kanaldan kendiniz alın

Kayıt işlemi Bürgeramt'ta yapılır (şehre göre Bürgerbüro, Einwohnermeldeamt veya KVR de denir). Randevular yalnızca şehrin resmî portalından alınır — Berlin'de service.berlin.de, Münih'te muenchen.de, Hamburg'da hamburg.de — ya da kamu idaresinin ülke geneli danışma hattı 115'ten. Randevular ücretsizdir. Randevu için üçüncü kişilere kesinlikle para ödemeyin.

Yanınızda götürmeniz gerekenler:

İşlem sonunda Anmeldebestätigung (Meldebescheinigung) alırsınız. Hemen tarayıp dijital kopyasını saklayın; bu belge size onlarca kez sorulacak.

14 gün içinde gerçekten randevu bulamıyorsanız, boş randevu takviminin ve denediğiniz tarihin ekran görüntüsünü alın. Gecikmenin sizden kaynaklanmadığını gösteren standart kanıt budur. Geç kayıt idari bir kabahattir ve BMG § 54 uyarınca 1.000 euroya kadar para cezası öngörülür; uygulamada ceza genellikle uzun ve açıklanamayan gecikmelerde kesilir.

• Pasaport (varsa oturum izni veya vize)
• Wohnungsgeberbestätigung
• Doldurulmuş Anmeldeformular — şehrin sitesinden önceden indirin
• Aile olarak kayıt yaptırıyorsanız evlilik cüzdanı ve çocukların doğum belgeleri

3.–5. gün: Sağlık sigortası zorunludur, tercih değil

Almanya'da ikamet eden herkes için sağlık sigortası zorunludur. İki sistem var:

Öğrenciler ve iş arayanlar için ayrı düzenlemeler var. Seyahat sigortası oturum izni için geçerli sağlık sigortası sayılmaz; Ausländerbehörde Almanya'da tanınan bir sigorta ister.

Kasaya kaydolduğunuzda bir Sozialversicherungsnummer (sosyal güvenlik numarası) ve ardından elektronik sağlık kartı (eGK) alırsınız.

• Gesetzliche Krankenversicherung (GKV) — TK, AOK, Barmer, DAK gibi yasal sigorta kasaları. Yıllık gelir sınırının (Jahresarbeitsentgeltgrenze, her yıl güncellenir — güncel rakama bakın) altındaki çalışanlar zorunlu olarak GKV'de olur. Bir kasa seçtikten sonra kaydınızı işvereniniz yapar.
• Private Krankenversicherung (PKV) — yüksek gelirliler, serbest çalışanlar ve memurlar için. Sonradan GKV'ye dönmek çok zordur; bu yüzden uzun vadeli bir karar olarak düşünün.

5.–14. gün: Steuer-ID postayla gelir, sakın kaybetmeyin

Adres kaydınızdan sonra Bundeszentralamt für Steuern (BZSt), 11 haneli steuerliche Identifikationsnummer'inizi (Steuer-ID) otomatik olarak kayıtlı adresinize gönderir; genellikle iki–üç hafta içinde. Başvuru yapmanız gerekmez ve bu numara ömür boyu değişmez.

İşvereninizin bordroyu doğru hesaplaması için bu numaraya ihtiyacı var. Numara olmadan en yüksek vergi dilimi olan Steuerklasse VI'ya göre vergilendirilebilir, farkı ancak yıllık vergi beyanıyla geri alabilirsiniz. Mektup gelmediyse BZSt'den ücretsiz yeniden gönderim isteyebilir ya da Finanzamt'a başvurabilirsiniz.

Farkı karıştırmayın: Steuer-ID (kişisel, kalıcı), Steuernummer (bağlı olduğunuz Finanzamt verir, esas olarak serbest çalışanlar ve şirketler için) ve USt-IdNr. (KDV numarası) aynı şey değildir.

1.–2. hafta: Banka hesabı, Rundfunkbeitrag ve kimsenin söylemediği küçük yükümlülükler

• Banka hesabı. Çoğu banka Anmeldebestätigung ve pasaport ister. Maaş, kira ve otomatik ödemeler için Alman IBAN'ı pratikte gereklidir. SEPA ayrımcılığı yasak olsa da birçok işveren hâlâ Alman olmayan IBAN'a ödeme yapmakta zorluk çıkarıyor.
• Rundfunkbeitrag. Yayın katkı payı hane başına ayda 18,36 euro (kişi başına değil) ve televizyonunuz olsun olmasın Beitragsservice'e ödenir. Adres kaydından sonra kayıt olmanızı isteyen bir mektup gelir. Ev arkadaşınız aynı konut için zaten ödüyorsa, ikinci kez ödemek yerine mevcut haneye bağlanma bildirimi yapılır.
• Ehliyet. AB/AEA ehliyeti geçerliliğini korur. AB dışı bir ehliyet, ikametinizi kurduğunuz tarihten itibaren genellikle altı ay geçerlidir; sonrasında Führerscheinstelle'de Umschreibung (değiştirme) gerekir. Türkiye dahil bazı ülkelerin ehliyetleri için teorik ve/veya pratik sınav istenebilir; hangi ülkeye ne uygulandığı resmî listeyle belirlenir. Altı ay çabuk geçiyor, erken başlayın.

2.–4. hafta: AB vatandaşı değilseniz oturum izni

AB/AEA ve İsviçre vatandaşlarının oturum iznine ihtiyacı yoktur; Anmeldung yeterlidir.

Diğer herkes Ausländerbehörde ile muhatap olur (Berlin'de Landesamt für Einwanderung – LEA). ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya, Güney Kore ve İsrail gibi ülkelerin vatandaşları vizesiz girip oturum iznine Almanya içinden, girişten sonraki 90 gün içinde başvurabilir. Türkiye dahil çoğu ülke vatandaşının ise gelmeden önce Alman konsolosluğundan ulusal vize (D-Visum) alması gerekir.

Genellikle istenen belgeler: pasaport, biyometrik fotoğraf, Anmeldebestätigung, sağlık sigortası kanıtı, gelir belgesi veya iş sözleşmesi (Mavi Kart için ayrıca diploma denkliği ve o yıl için belirlenen maaş eşiğinin üzerinde bir maaş) ve ilgili başvuru formu. Randevuyu şehrinizin yetkili makamının resmî portalından alın — bu bir devlet hizmetidir ve meşru bir "ücretli kestirme yol" yoktur.

Çocuğunuz varsa: iki ayrı kurum, iki ayrı süre

• Kindergeld başvurusu Familienkasse'ye (Bundesagentur für Arbeit'in bir birimi) yapılır. Çocuğun doğum belgesi ile hem çocuğun hem ebeveynlerin Steuer-ID'si gerekir. 2018'den beri geriye dönük olarak yalnızca başvuru ayından önceki altı ay için ödenir — kaçırıldığında doğrudan para kaybettiren gerçek bir süredir.
• Elterngeld başvurusu eyaletinizin Elterngeldstelle'sine yapılır ve başvurunun ulaştığı aydan önceki en fazla üç ay için geriye dönük ödenir. Standesamt'tan doğum belgesini alır almaz başvurun; nüfus dairesinden fazladan onaylı örnek isteyin, bir tanesi özellikle Elterngeld için düzenlenir.
• Kreş (Kita): Berlin'de Jugendamt'tan Kitagutschein almanız gerekir; başvuru en erken yere ihtiyaç duyduğunuz tarihten dokuz ay önce, en geç iki ay önce yapılır. Diğer eyaletlerin kendi sistemleri var. Bekleme listeleri uzun; mümkünse doğumdan önce başlayın.

İlk haftada gerçekten işe yarayan şey

Bu adımların hiçbiri tek başına zor değil. Sorun, hepsinin birbirine bağlı bir zincir olması, henüz okuyamadığınız bir dilde yürümesi ve ev sahibinden alınmayan tek bir imzanın her şeyi durdurabilmesi.

Bürokratix tam bu sorun için yapıldı: ilk hafta için gün gün bir plan, tek tek adımları anlatan 25 rehber, 16 resmî Alman formu (Anmeldung, Kindergeld ve Elterngeld başvuruları dahil) — formu kendi dilinizde doldurursunuz, çıktı doğru Almanca olur — 14 günlük Anmeldung süresi ya da altı aylık Kindergeld sınırı gibi tarihler için hatırlatmalar, Anmeldebestätigung ve Steuer-ID mektubunuz için cihazınızda şifreli bir belge kasası, net maaş hesaplayıcısı, "bu mektup ne diyor" anları için Argo adlı yapay zekâ koçu ve iş gerçekten hukuki bir hâl alırsa Almanya'nın üç resmî avukat rehberine bağlantılar.

Sınırı da açıkça söyleyelim: Bürokratix Bürgeramt veya Ausländerbehörde randevusu almaz. O randevular şehirlerin resmî portallarından ve 115 hattından alınır; size bunun için para isteyen herkes, ücretsiz alabileceğiniz bir şeyi satıyordur. iOS uygulaması şu anda App Store incelemesinde, yani henüz indirilemiyor; formlar ve rehberler de web sitesinde değil, uygulamanın içinde. O zamana kadar bu yazının kendisi kontrol listeniz — uygulama yayına girdiğinde haberdar olmak için ana sayfadan kaydolabilirsiniz.